CIRI-CIRI USAHAWAN BERJAYA (KEUSAHAWANAN UUM '15)

PENGENALAN

Usahawan merupakan penggerak dan pemangkin ekonomi negara. Sesebuah negara itu tidak akan mencapai taraf negara maju sekiranya tidak mempunyai usahawan yang berjaya serta berdaya saing yang tinggi. Hal ini kerana, usahawan itu merupakan tulang belakang dan nadi penggerak ekonomi sesebuah negara. Tugasan ini akan membincangkan mengenai ciri-ciri yang berkaitan dengan usahawan yang berjaya. Usahawan merupakan individu paling dinamik dan lebih bersedia untuk berhadapan dengan ketidaktentuan dalam usaha mereka untuk mengejar kejayaan. Ciri-ciri keusahawanan yang dimiliki akan menjurus mereka untuk menjadi lebih yakin serta lebih bersedia untuk merebut peluang serta berhadapan dengan cabaran.

1

            CIRI-CIRI USAHAWAN YANG BERJAYA BERSAMA TOKOH USAHAWAN.

1.         RANGKAIAN

Rangkaian adalah peralatan perniagaan yang memainkan peranan penting untuk menjadikan usahawan itu berjaya kelak. Rangkaian bererti hasil dari strategi hubungan yang lepas dan sumber untuk strategi yang akan datang. Sekiranya usahawan mempunyai rangkaian yang baik untuk pengguna luaran dan dalaman, ia akan menjadi mudah untuk usahawan memperolehi kelebihan terhadap peluang perniagaan dan menyelesaikan masalah mengenai perniagaan mereka. Oleh hal yang demikian, setiap usahawan perlu membina kemahiran rangkaian kerana ia akan menjadi pemangkin kepada pencapaian sasaran objektif perniagaan.

       Selain itu, rangkaian yang baik juga mempunyai beberapa kelebihan kepada usahawan dan perniagaanya. Antara kelebihannya adalah kemudahan mencapai (accessibility) yang baik, reputasi yang baik yang boleh menjadi role model kepada usahawan yang lain dan jangkaan/pengharapan (expectation) contohnya, rakan rangkaian mungkin mengharapkan yang syarikat tersebut secara efektif menentukan harga untuk syarikat lain.

       Seterusnya, dalam golongan usahawan yang terkemuka di Malaysia, terdapat seorang tokoh perniagaan yang mempunyai ciri rangkaian dalam perniagaan yang diusahakan olehnya. Usahawan tersebut ialah Tan Sri Anthony Francis Fernandes yang juga dikenali sebagai Tony Fernandes. Beliau merupakan pengasas “Tune Air Sdn Bhd” yang memperkenalkan penerbangan tambang murah kepada rakyat Malaysia.

    Tony Fernandes menggunakan peluang rangkaian untuk melebarkan lagi legasi perniagaannya dengan membentuk usaha sama di Thailand dan Indonesia di mana AirAsia memegang 49% kepentingan dalam kedua-dua syarikat penerbangan di negara tersebut. Hubungan atau rangkaian yang baik terjalin antara syarikat penerbangan AirAsia dan beberapa buah syarikat penerbangan dan komunikasi di Thailand dan Indonesia telah membuka peluang syarikat AirAsia untu meluaskan perniagannyanya di rantau Asia malah turut menjadi buah mulut para usahawan diperingkat global. Kejayaan yang dimiliki oleh Tony fernandes kini boleh dijadikan sebagai contoh untuk menjadi perangsang kepada usahawan lain.

2.         PENGAMBIL RISIKO

Usahawan merupakan seorang insan biasa, apa yang membezakan antara usahawan dengan insan biasa adalah sikap mereka sendiri. Seorang usahawan lebih rela atau sanggup mengambil risiko dalam segenap penjuru keadaan demi sebuah kejayaan dalam hidupnya berbanding seorang insan biasa yang tidak sanggup mengambil sebarang risiko dalam meningkatkan taraf hidupnya. Oleh itu, seorang usahawan seharusnya mempunyai ciri sebagai seorang pengambil risiko yang baik demi perniagaannya. Banyak kajian mendapati bahawa kecenderungan mengambil risiko adalah sebahagian daripada ciri keperibadian seorang usahawan yang berjaya. Kecenderungan mengambil risiko dalam perniagaan hemdaklah secara bijak dan terancang. Keberanian mengambil risiko perlu diimbangi dengan pengetahuan dan kefahaman mengenai cara menialai dan menangani risiko terbabit.

        Bukan itu sahaja, beberapa tahun kebelakangan ini, pengurusan risiko semakin diberi penekanan dalam sudut pengurusan perniagan. Para pakar dan pengkaji pengurusan menghasilkan beberapa kaedah khusus untuk menilai risiko. Melalui kaedah tertentu, pihak pengurusan boleh menentukan sama ada sesuatu risiko itu tinggi, sederhana atau rendah tahapnya, dengan itu bolehlah pihak pengurusan syarikat mengambil tindakan bersesuaian dengan risiko terbabit.

        Sebagai contohnya, seorang usahawan yang cintakan kebajikan iaitu Tan Sri Syed Mokhtar Al-Bukhary sanggup mengambil risiko dalam perniagannya apabila beliau melibatkan diri dalam projek besar iaitu penswastaan Johor Port Sdn. Bhd. dan Johor Tenggara Oil  Pam Sdn. Bhd., beliau juga menjayakan projek Pelabuhan Tanjung Pelepas. Hasil daripada risiko yang diambil, beliau telah Berjaya menpopularkan pelabuhan tersebut sehingga dapat meyakinkan dua buah syarikat perkapalan antarabangsa.

        Kini, sejarah kejayaan Tan Sri Mokhtar Al- Bukhary telah memberi inspirasi kepada seluruh warga usahawan di Malaysia. Kisah yang hanya bermula sebagai seorang peniaga sayur dan roti canai di pasar dan pada hari ini beliau mampu memegang sejumlah pegangan atau syer dalam beberapa buah syarikat tempatan juga antarabangsa dan menubuhkan Yayasan al-Bukhary iaitu badan kebajikan milik beliau sendiri dan seorang usahawan yang mengutamakan kebajikan kepada masyarakat.

3.         PEMERHATIAN

Usahawan yang berjaya adalah seorang yang mampu berfikiran jauh kehadapan, kritis, kreatif dan inovatif kearah keusahawanan kerana mereka perlu mengenalpasti peluang-peluang dalam persekitaran mereka dengan cara melalui pemerhatian yang teliti supaya boleh menjana idea, gambaran atau langkah-langkah ke arah satu tindakan untuk merebut peluang yang ada dan juga mampu menyelesaikan sesuatu masalah dalam perniagaan. Usahawan yang berjaya dapat menganalisis persekitaran dan merebut peluang dengan cepat. Mereka bijak memerhati keadaan perniagaan tanpa melepaskan semua peluang yang ada dalam mengembangkan perniagaan.

        Melalui kaedah pemerhatian ini, usahawan mampu menilai dan membuat keputusan dalam mengembangkan proses perniagaan yang dimiliki supaya mereka boleh terus berjaya atau sekurang-kurangnya mampu bertahan dalam usaha mereka. Amalan memerhati persekitaran adalah bertujuan menganalisis pemerhatian secara kritis dan kreatif bagi menghasilkan idea. Melalui pemerhatian juga, usahawan akan menyesuaikan idea baru dengan keperluan masyarakat dan persekitaran dan akhir sekali berusaha melakukan peningkatan kualiti idea.

       Usahawan yang menggunakan kaedah ciri pemerhatian dalam perniagaannya ialah Harsukhlal Maganlal Kamdar, peneraju gedung pakaian Kamdar. Harsukhlal memulakan perniagaannya dalam bidang import eksport tetapi diberhentikan akibat Perang Dunia Kedua. Selepas itu, beliau sering menunggang basikal 20 hingga 30 batu sehari di sekitar Pulau Pinang bagi melihat dan memerhati bidang perniagaan yang berpotensi. Kemudian beliau telah pergi ke Singapura bagi menyertai perniagaan import eksprot kain, sagu, kekacang, kain guni dan bermacam barang lagi. Beliau telah bekerja dan mencari pengalaman selama tiga tahun di Singapura. Pada tahun 1950, Harsukhlal telah membuka perniagaan yang diberi nama BA Lalaji dan kemudiannya bertukar kepada BH Kamdar & Kamdar. Perniagaannya telah berkembang dan beliau turut membuka kedai di Kuala Lumpur. Melalui pemerhatian yang dilakukan beliau berpendapat Kuala Lumpur merupakan sebuah kawasan yang berpotensi untuk menjalankan perniagaan dalam jangka masa panjang.  Ekoran itu, Harsukhlal telah meninjau peluang untuk membuka cawangan yang lain di Kuala Lumpur dan pada tahun 1980-an, beliau membuka sebuah kedai Kamdar di Jalan Chow Kit dan di Globe Silk Store.      

4.         BERVISI

Usahawan yang berjaya merupakan seorang usahawan yang berpandangan jauh dan sentiasa berfikiran kehadapan dalam mencipta sesuatu yang baharu untuk perniagannya. Ciri seperti ini sangat penting dan perlu ada dalam diri setiap usahawan di dunia ini. Usahawan yang berpandangan jauh atau bervisi ini sentiasa melihat persekitarannya, adakah wujud peluang atau ancaman terhadap perniagannya. Walau bagaimana pun, seorang usahawan yang bervisi perlu berupaya mengawal ancaman dari sudut luaran mahupun dalaman perniagaan sebagai satu peluang untuk meningkatkan lagi keupayaan syarikat sehingga dapat bersaing dengan syarikat yang lain.

     Berikutan keadaan persekitaran seperti keadaan ekonomi yang tidak menentu, kejatuhan nilai matawang, kuasa beli pengguna menurun dan sebagainya, ia boleh mendatangkan kerungsingan kepada banyak syarikat untuk bertahan dalam perniagaan mereka. Oleh itu, sebagai seorang usahawan yang bervisi dan sentiasa berpandangan jauh, seharusnya para usahawan perlu bijak mencari peluang yang wujud dalam persekitaran supaya dapat mengekalkan kejayaan sesebuah perniagaan tersebut.

  

          Di negara kita Malaysia, terdapat seorang tokoh yang memegang falsafah ‘tiada apa yang mustahil’ iaitu Tan Sri Dr. Jeffrey Cheah, Ketua Pegawai Eksekutif Kumpulan Sunway. Beliau merupakan seorang yang bervisi. Hal ini kerana beliau telah lama bercita-cita untuk membangunkan Bandar Sunway, namun ramai yang kurang percaya dengan kemampuan beliau untuk membangunkan kawasan bekas lombong itu. Dengan semangat yang tinggi dan jiwa yang kental beliau berjaya membangunkan Bandar Sunway di kawasan bekas lombong tersebut yang kini telah bernilai RM 2 bilion. Bandar tersebut merupakan bandar yang lengkap dengan pelbagai kemudahan seperti pusat pengajian, perhotelan, pusat peranginan, kompleks membeli belah, hospital berteknologi tinggi serta kawasan perumahan yang unggul di kawasan Lembah Klang.

            Keazaman dan semangat yang tinggi oleh Tan Sri Dr. Jeffrey Cheah boleh dijadikan sebagai pemangkin kepada uasahawan di luar sana untuk berani mengambil peluang dan sentiasa bervisi dalam menjalankan perniagaan demi meningkatkan keupayaan perniagaan dalam pemperoleh keuntungan.   

5.          KEGAGALAN SEBAGAI SATU PILIHAN

Kejayaan seorang usahawan banyak bergantung kepada kemampuannya. Liku-liku hidup seorang usahawan adalah kompleks. Usahawan perlu mengharungi berbagai-bagai halangan dan masalah perniagaan. Usahawan perlu mempunyai ketabahan dan kecekalan diri yang tinggi dan sanggup menerima kegagalan dan belajar melaluinya. Usahawan yang cekal akan berusaha mencari jalan untuk mengatasi rintangan-rintangan dan mampu menjadikan kegagalan sebagai satu pilihan untuk maju dalam bidang perniagaan. Usahawan juga, harus peka kepada kemampuan sendiri dan mengenalpasti halangan dalaman dan luaran supaya halangan-halangan tersebut dapat diatasi.

       Kebanyakan faktor-faktor yang boleh menjadikan seorang usahawan itu berjaya dengan cemerlang terletak kepada usahawan itu sendiri. Faktor-faktor ini terletak kepada kemampuan usahawan untuk mengawal dan memperbaikinya. Oleh sebab itu, seorang usahawan tidak seharusnya menyalahkan pihak-pihak lain apabila menemui kegagalan. Usahawan perlu bangkit dan sentiasa melihat kepada diri sendiri dan bersedia memperbaiki apa juga kelemahan yang ada. Tiada jalan ringkas dan pengganti bagi usaha yang gigih dan tekun.

   

         Antara tokoh usahawan yang memilih kegagalan sebagai satu pilihan untuk terus maju dalam bidang perniagaan ialah Tan Sri Syed Mokhtar Al-Bukhary. Dalam sejarah kejayaan beliau menjadi usahawan berjaya, beliau turut mengalami kegagalan iaitu pada tahun 1970-an, perniagaan binatang ternakan bapanya mengalami kemerosotan ekoran tercetusnya wabak kaki dan mulut. semua binatang ternakan mati begitu sahaja. Oleh sebab itu, beliau telah beralih kepada perniagaan menjual daging ais secara kecil-kecilan dan tidak lagi menjalankan aktiviti peternakkan. Selain itu. beliau juga telah menubuhkan Syarikat Susu Mas Sdn. Bhd. pada tahun 1979, iaitu sebuah syarikat usaha sama dengan New Zealand Milk Products dan memasarkan di bawah jenama Fernleaf dan Anchor. Namun ekoran dari kegawatan ekonomi, beliau telah menjual kepentingannya  pada tahun 80-an. Beliau tidak pernah berputus asa di sebalik kegagalan terdahulu, malahan beliau semakin bergiat aktif dalam bidang perniagaan dalam sektor yang lain.

6.          KETERBUKAAN BUDAYA

Usahawan yang berjaya haruslah memiliki ciri keterbukaan budaya dalam menguruskan sesebuah perniagaan. Keterbukaan budaya membawa maksud, usahawan boleh menerima pendapat dan pandangan orang lain serta persekitaran sekeliling di dalam organisasi perniagaannya. Usahawan mempercayai dan boleh bekerjasama dengan pekerja bawahan yang lain dan tidak mudah dipengaruhi orang lain dalam menguruskan perniagaan. Usahawan amat memerlukan tenaga dalaman dan luaran yang tinggi bagi memotivasikan beliau menjayakan perniagaan mereka. Dalam proses membuat keputusan, usahawan perlulah mengambil kira kesemua faktor dalaman dan luaran organisasi serta mengambil kira kesemua pihak yang berkepentingan dengannya. Usahawan menggunakan strategi-strategi pengaruh bagi mewujudkan kepintaran dan kecekapan rangkaian yang lebih luas.

           Usahawan pastinya seseorang yang dapat berfikiran bebas dan matang. Seseorang yang berfikiran bebas dapat melihat, merebut dan menganalisis peluang yang ada dengan sendirinya.Usahawan sentiasa membuka mindanya serta tidak mudah terpengaruh dengan pengaruh luar. Usahawan akan menjadikan pendapat orang lain seperti rakan kongsi, pengurus dan pekerja bawahannya sebagai panduan.

           Antara tokoh usahawan Malaysia yang mengamalkan ciri keterbukaan budaya dalam perniagaan ialah Tan Sri Ananda Krisnan. Beliau mempercayai pekerja dibawahnya. Beliau percaya dengan kepakaran para pekerjanya dalam menjana idea dalam perniagaan dan ini di buktikan apabila beliau telah memberi tanggugjawab dalam mengurus kepada beberapa pekerjanya yang professional dan berkaliber. Tan Sri Ananda Krisnan percaya bahawa idea pengurusan  akan lebih menarik apabila mendapat pelbagai buah pandangan dari pihak-pihak lain. Hal ini, yang menyebabkan beliau mampu menguruskan dan mengembangkan perniagaannya dalam bidang Telekomunikasi iaitu Maxis dan Astro. Kepakaran pekerjanya dikongsi dan digabungkan menjadi satu idea pengurusan yang mantap. Ini dibuktikan dengan nilai kekayaan syarikat Telekomunikasinya iaitu Maxis dan Astro yang sudah mencecah angka 81.48 billion.

7.          BERORIENTASIKAN HASIL

Usahawan yang berjaya akan merancang dan menetapkan segala matlamat dan wawasan dalam perniagaan. Usahawan yang berorientasikan hasil sentiasa menitik beratkan standart dan mutu pekerja yang tinggi nilainya yang akan mendapat kelebihan daya saing dengan pesaing yang lain dalam sektor yang sama yang boleh mendatangkan hasil yang lumayan. Hal ini disebabkan pengguna sentiasa mememerhati dan mengkaji serta membandingkan kualiti sesuatu produk sebelum memilikinya. Melalui ciri usahawan berorientasikan hasil, usahawan berusaha untuk menghasilkan produk yang berkualiti yang mampu memenuhi keperluan dan kehendak pelanggan serta membolehkan perniagaan berkembang dengan maju.

      Sebagai contoh, usahawan yang mempunyai ciri keusahawan berorientasikan hasil ialah Steve Job, peneraju industri komputer yang mempunyai ciri-ciri kreatif dan inovasi. Beliau merupakan pengasas kepada Apple Computer Corporationdan merupakan orang terkaya sebelum mencapai umur 30 tahun. Beliau pernah menerajui next Corporation yang menawarkan program pendidikan system pengkomputeran, tetapi mendapati peluang perniagaan dalam bidang perkakasan komputer lebih memberi peluang keuntungan yang tinggi berbanding dengan perisian komputer. Sehingga kini, jenama Apple telah mendapat tempat dihati penggemar gajet seluruh dunia yang menyebabkan syarikat Apple memperolehi hasil keuntungan berlipat kali ganda.

8.          BERORIENTASIKAN KUMPULAN

Berorientasikan kumpulan merupakan salah satu daripada ciri-ciri seorang usahawan yang berjaya. Usahawan yang mempunyai ciri-ciri seperti ini akan lebih mudah dalam mengawal dan menguruskan perniagaan beliau berbanding usahawan yang lain. Usahawan berupaya untuk menjalankan perniagaan dengan lancar melalui oreintasi berkumpulan. Hal ini kerana, usahawan akan membuat beberapa kumpulan mengikut kepakaran yang dimiliki oleh pekerja dalam syarikat tersebut. Oleh hal yang demikian, proses penjanaan keuntungan syarikat akan berjalan dengan lebih lancar dan teratur.

       Usahawan perlu bijak dalam mengagihkan pekerja dalam beberapa kumpulan mengikut kemahiran dan kepakaran pekerja tersebut supaya pekerja dapat menjalankan tugas masing-masing dalam satu kumpulan dengan baik. Sekiranya pekerja dapat menyesuaikan diri dengan kaedah bekerja dalam kumpulan ini, maka mereka akan lebih bersemangat dan bermotivasi kearah mencapai matlamat perniagaan iaitu meningkatkan keuntungan.

     Sebagai contoh, usahawan kedua terkemuka di Malaysia Tan Sri  Ananda Krishnan. Satu fakta menarik berkenaan beliau adalah beliau tidak menguruskan semua perniagaannya secara sendiri, akan tetapi beliau melepaskan tanggungjawab tersebut kepada beberapa individu professional yang cukup berkaliber dalam membentuk sebuah kumpulan yang proaktif untuk menjalankan perniagaan beliau. Antara bukti kejayaan Tan Sri Ananda Krishnan adalah 3 syarikat utamanya telah berada di Bursa Saham Malaysia iaitu Astro, Maxis dan Bumi Armada. Ketiga-tiga syarikat ini mencecah nilai pasaran sebanyak RM81.48 Billion. Walaulaupun beliau merasakan nikmat kejayaan dan juga padah kegagalan sebagai seorang usahawan, beliau tetap meneruskan usaha beliau dalam mengembang dan memajukan lagi syarikat-syarikat miliknya sehingga ke tahap global. Semangat dan kekentalan hati seorang uasahawan seperti Tan Sri Ananda Krishnan ini perlu menjadi contoh yang baik kepada para bakal usahawan di Malaysia.

9.          PROAKTIF

Proaktif bermaksud sikap positif yang merangka dan mengawal tindakan yang dilakukan jauh lebih awal daripada jangkaan akan berlakunya sesuatu perkara atau kejadian. Sebagai seorang usahawan yang berjaya, sikap proaktif dalam diri perlu dipraktikkan didalam perniagaan masing-masing. Usahawan merupakan nakhoda dalam syarikat atau sesebuah perniagaan. Oleh itu, seorang usahawan yang bersikap proaktif akan sentiasa melihat atau bijak mencari peluang untuk mengembangkan lagi perniagaannya.

     Usahawan yang proaktif akan berpandangan jauh dan sentiasa berusaha untuk melakukan pembaharuan atau inovasi terhadap perniagaannya. Selain itu, usahawan ini juga lebih gemar membuat perancangan jangka pendek dan perancangan jangka panjang berkenaan syarikatnya. Usahawan perlu bijak merangka strategi perniagaan masing-masing supaya sebarang kesilapan dalam operasi perniagaanya dapat diperbetulkan secepat mungkin. Hal ini kerana proses pembetulan berkemungkinan akan mengambil masa yang agak lama dan mungkin akan menjejaskan keuntungan perniagaan mereka.

  

       Tokoh yang sesuai untuk dijadikan role model dalam ciri usahawan proaktif ini ialah Tan Sri Tony Fernandez, pengasas “Tune Air Sdn Bhd”. Semasa kepimpinan beliau, syarikat penerbangan fledging dengan hutang RM40 juta menjadi sebuah perniagaan yang berkembang. Syarikat penerbangan itu telah membayar balik semula hutang dan telah berada dalam kedudukan yang menguntungkan dari hari pertama operasinya. Kurang daripada 3 tahun, AirAsia meningkatkan lagi bilangan pesawatnya dari 2 boeing sederhana 737-300 kepada dan kini beroperasi lebih daripada 100 penerbangan domestic dan antarabangsa setiap hari dari KLIA , Johor Bahru, Bangkok dan Jakarta.

      Hal ini membuktikan bahawa Tan Sri Tony Fernandez merupakan seorang yang proaktif. Beliau percaya bahawa setiap permulaan perniagaan itu memerlukan pengorbanan dan risiko yang tersendiri. Namun, dengan perancangan yang rapi dan strategi yang tepat, beliau dapat meraih kejayaan dalam masa yang singkat. Oleh itu, tidak hairanlah jika beliau diiktiraf sebagai tokoh usahawan Malaysia yang berjaya terutamanya dalam bidang perniagaan penerbangan di rantau Asia. 

2

    

Rujukan

 

Ang, J. (2014). Retrieved from usahawanjennyang.blogspot.my

Mahmood, R., Nasyrah, A., Mohd Saad, R., Yusop, M., Norria, Syahrina, . . . Habshah. (2010). Prinsip-prinsip Keusahawanan Pendekatan Gunaan Edisi Kedua. Singapore: CENGAGE Learning.

Mei, K. T. (2013). Retrieved from usahawanwibawa.blogspot.my/2013/09/tony-fernandes-airasia.html